ประวัติและความเป็นมา

ความเป็นมา (สรุป)

สูจิบัตรพิธีเปิดศูนย์ศิลปวัฒนธรรม (ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม, 2537) เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2537 ได้บันทึกว่าศูนย์ศิลปวัฒนธรรม สถาบันราชภัฏนครศรีธรรมราช เป็นที่รู้จักในชื่อ “ศูนย์วัฒนธรรมภาคใต้ วิทยาลัยครูนครศรีธรรมราช” มีพัฒนาการต่อเนื่องตั้งแต่ พ.ศ. 2519 โดยมีบทบาทสำคัญด้านการทำนุบำรุงและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ผ่านการเก็บรวบรวม ศึกษา ค้นคว้า วิจัย และเผยแพร่องค์ความรู้ของนครศรีธรรมราชและพื้นที่ใกล้เคียง

ลำดับเหตุการณ์สำคัญ

วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งศูนย์วัฒนธรรมภาคใต้

1. เพื่อทำนุบำรุงศิลปะวัฒนธรรมพื้นบ้านภาคใต้
2. เพื่อเป็นศูนย์กลางในการศึกษาค้นคว้าวิจัยศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านภาคใต้
3. เพื่อเป็นศูนย์ประสานงานทางศิลปวัฒนธรรมกับหน่วยงานในประเทศและต่างประเทศที่เกี่ยวข้อง
4. เพื่อศึกษาค้นคว้าหาทางนำเอาเครื่องสื่อสารชาวบ้านมาใช้พัฒนาเยาวชนและคุณภาพชีวิตชุมชน
5. เพื่อส่งเสริมและฟื้นฟูศิลปะหัตถกรรมพื้นบ้าน เพิ่มรายได้แก่ครอบครัว พร้อมอนุรักษ์เอกลักษณ์
6. เพื่อศึกษาค้นคว้า/อบรม ส่งเสริมจริยธรรมและค่านิยมที่เหมาะสมแก่เยาวชน
7. เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ผลผลิตชาวบ้านให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมและตลาด
8. เพื่อขยายคลังข้อมูลทางวัฒนธรรมพื้นบ้านให้สมบูรณ์และมีคุณภาพยิ่งขึ้น
9. เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวและสร้างทัศนคติที่ดีต่อวัฒนธรรมไทย
10. เพื่อส่งเสริมกิจกรรมทางวัฒนธรรมทุกสาขาภายในสถานศึกษาและสังคมภายนอก
11. เพื่อจัดทำเอกสาร/เผยแพร่วัฒนธรรมพื้นฐานภาคใต้ผ่านสื่อต่างๆ
12. เพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟูและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมและประเพณีอันดีงามของภาคใต้
13. เพื่อประสานงานกับแหล่งศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านให้มีการแลกเปลี่ยนถ่ายทอด
14. เพื่อเป็นแหล่งให้ข้อมูลศิลปวัฒนธรรมที่ถูกต้องแก่ชุมชน
15. เพื่อกระตุ้นให้ชุมชนในภาคใต้เห็นคุณค่าและสนใจศึกษาวิจัยภูมิภาคของตน
16. เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนให้เข้าใจสังคมของตน และนำไปพัฒนาสังคมได้จริง
17. เพื่อส่งเสริมให้ศิลปินพื้นบ้านถ่ายทอดความรู้ความสามารถแก่อนุชน
18. เพื่อเตรียมการเปิดสอนหลักสูตรวัฒนธรรมไทยในวิทยาลัยครูนครศรีธรรมราช (ตามแนวคิดในอดีต)

ภารกิจของศูนย์ศิลปวัฒนธรรมภาคใต้

• ศึกษาค้นคว้าและวิจัยงานด้านวัฒนธรรม
• อนุรักษ์ ส่งเสริม พัฒนา และเผยแพร่วัฒนธรรม
• ส่งเสริม ฟื้นฟู และเผยแพร่งานประเพณีท้องถิ่น
• ฝึกอบรมวิทยากรและบุคลากรด้านวัฒนธรรม
• จัดดำเนินการพิพิธภัณฑ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่น

ข้อมูลทางวัฒนธรรมจากแหล่งต่างๆ

1. ผลงานของนักศึกษาจากรายวิชาภาษาไทย/คติชนวิทยา/วรรณกรรมท้องถิ่น และรายวิชาอื่น ๆ
2. การปฏิบัติภาคสนามและการศึกษาค้นคว้าของครูอาจารย์กรรมการศูนย์วัฒนธรรมภาคใต้
3. วิทยากรและผู้สนับสนุนกิจกรรมทางวัฒนธรรมจากหลายอาชีพ (ส่วนใหญ่ได้มาจาก “น้ำมิตร” มากกว่า “น้ำเงิน”)

โครงการก่อสร้างอาคารถาวรของศูนย์วัฒนธรรมภาคใต้

ศูนย์วัฒนธรรมภาคใต้ได้ดำเนินการศึกษาค้นคว้าประวัติบุคคลสำคัญของชาติ ซึ่งต่อมานำไปสู่การเผยแพร่ผลงาน การจัดนิทรรศการ สื่อโทรทัศน์ และการจัดพิมพ์หนังสือ รวมถึงการต่อยอดโครงการเพื่อจังหวัดนครศรีธรรมราช จนเกิดแนวคิดขยายที่ทำการเป็นอาคารถาวรรองรับภารกิจและเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัด

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหน่วยงาน

• พ.ศ. 2538: ปรับโครงสร้างตาม พ.ร.บ. สถาบันราชภัฏ เปลี่ยนเป็น “สำนักศิลปวัฒนธรรม”
• พ.ศ. 2547: ปรับโครงสร้างตาม พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยราชภัฏ รวมหน่วยงานเดิมเข้าสังกัด “สถาบันวิจัยและพัฒนา”
• ปัจจุบัน: ยังคงภารกิจหลักด้านการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง